نماز جمعه ايستگاه تزكيه ؛تعليم وتطهير مومنين(قسمت دوم)

2-برخي احكام نماز جمعه

              باتوجه نكاتي كه بعدا به آن اشاره خواهم كرد لازم ميدانم اشاره كوتاهي به برخي احكام نماز جمعه داشته باشم.

              نماز جمعه مثل نماز صبح دو ركعت است با اين تفاوت كه مستحب مؤكد است در ركعت اول آن پس از حمد سوره جمعه و در ركعت دوم پس ازحمد سوره منافقون خوانده شود و نيز در ركعت اول پيش از رفتن به ركوع يك قنوت و در ركعت دوم پس از ركوع يك قنوت بخوانند.
همچنين واجب است پيش از شروع در نماز دو خطبه خوانده شود.

              بنابر احتياط بايد اول ظهر شرعى بلافاصله اذان و سپس خطبه هاى جمعه شروع شود و خواندن خطبه پيش از ظهر خلاف احتياط است مگر اينكه امام جمعه پس از داخل شدن وقت , مقدار واجب خطبه را تكرار كند .
             بنابر احتياط بايد نماز جمعه را از وقتى كه عرفا اول ظهر ميگويندتأ خير نيندازند و آن مقدار وقتى است كه بتوانند نماز جمعه را با شرائطش درآن وقت بخوانند و اگر تا اين زمان تمام نشود, نماز ظهر را هم بخوانند

                هر يك از دو خطبه نماز جمعه بنابر احتياط بايد مشتمل بر حمد وثناى خدا, صلوات بر پيامبر و آل پيامبر(ص ), دعوت مردم به تقوى وپرهيزگارى و نيز يك سوره كامل باشد و بنابر احتياط بايد خطبه دوم مشتمل بر صلوات برد ائمه معصومين (ع ) همراه با نام آنان و طلب آمرزش براى مؤمنان باشد.
                بنابر احتياط حاضرين بايد به خطبه ها گوش داده و سكوت را رعايت كنند و از خواندن نمازهاى نافله بپرهيزند.
              همچنين بنابر احتياط به طرف خطيب نشسته و مثل حال نماز باشند و به راست و چپ و پشت سر نگاه نكنند و جابجا نشوند.ولى پس از پايان خطبه ها صحبت كردن و جابجا شدن و نگاه به چپ و راست مانعى ندارد.

            در نماز جمعه علاوه بر شرايط عمومى كه براى صحت نماز گفته شده است چهار شرط ديگر هم وجود دارد : 1 - نماز جمعه حتما بايد به جماعت خوانده شود .
2 - حداقل تعداد نمازگزاران با امام جمعه بايد هفت نفر مرد بالغ و عاقل وبنابر احتياط غير مسافر باشند و اگر مجموع امام و مأ موم پنج نفر هم باشندنماز صحيح است ولى واجب نيست .
3 - امام جمعه پيش از نماز دو خطبه بخواند .
4 - بين دو محلى كه نماز جمعه برپا ميشود حداقل يك فرسخ شرعى ( حدود 5750 متر ) فاصله باشد  .

           هنگامى كه نماز جمعه با شرايط لازم برپا شود كسى كه هنگام خواندن خطبه ها هر چند از روى عمد حضور نداشته ميتواند در نماز شركت كند بلكه كسى هم كه به ركوع ركعت دوم رسيده ميتواند اقتدا نمايد و پس ازسلام امام ركعت دوم را خودش بخواند و در اين صورت نماز جمعه او صحيح است .

               3-  شرايط امام جمعه

                امام جمعه بايد بالغ عاقل مرد, مؤمن , حلال زاده و عادل باشد وتوانايى خواندن خطبه ها را در حال ايستاده داشته باشد و بنابر احتياط بيمارى خوره يا پيسى نمايان نداشته و نيز حد شرعى نخورده باشد.
همچنين بنابراحتياط بايد امام جمعه از طرف مجتهد واجد شرايط حاكميت منصوب باشد واگر چند مجتهد واجد شرايط باشند از طرف مجتهدى كه واجد شرايط ومتصدى اداره شئون اجتماعى و سياسى مسلمين است نصب شده باشد و اگراداره اين شئون در اختيار مجتهد واجد شرايط نيست امام جمعه بنابر احتياطواجب بايد لايق اين مقام و يا از طرف چنين مجتهدى منصوب باشد و اگر امام جمعه واجد شرايط نباشد حضور در آن جمعه واجب نبوده و نماز صحيح نيست .
               شايسته است امام جمعه مردى مخلص , مهذب , شجاع , صريح ,قاطع , با وقار, سخنگو, داراى فصاحت و بلاغت , آشنا به اوضاع جهان اسلام وآگاه به مصالح اسلام و مسلمين باشد و در خطبه ها به مسائل اجتماعى ,سياسى , مصالح مسلمانان و نيازهاى مادى و معنوى آنان بپردازد و بكوشد بوسيله خطبه ها به آگاهى و رشد معنوى و سياسى مردم بيفزايد.
و در عين حال ازحرفهاى تكرارى و تطويل سخن و مطالب مبتذل و خسته كننده بپرهيزد.

        4- آداب نماز جمعه

سكوت در نماز جمعه
             قال على (عليه السلام :لا كلام و الامام يخطب و لا التفات الا كمايحل فى الصلوة . و انما جعلت الجمعة ركعتين من اءجل الخطبتين .
             در حاليكه امام خطبه مى خواند، نبايد سخن گفت و نبايد به غير امام التفات و توجه نمود. مگر همان مقدارى كه در نماز تجويز شده است . و نماز جمعه به خاطر دو خطبه ، دو ركعت مقرر گرديده است .
گوش دادن به خطبه هاى نماز جمعه
          قال على (عليه السلام :يستقبل الناس الامام (عند الخطبة ) بوجوههم و يصغون اليه .

        مردم به هنگام خطبه روبروى امام مى نشينند و به خطبه او گوش فرا مى دهند.

         5-فضيلت نماز جمعه و عواقب ترك آن 

                عن أبي عبد اللّه عن أبيه عن جده عليهم السلام قال: جاء أعرابي الى النبي صلى اللّه عليه وآله وسلم يقال له: قليب، فقال: يا رسول اللّه: إني تهيأت الى الحج كذا وكذا مرة فما قدر لي ؟ فقال صلى اللّه عليه وآله: يا قليب عليك بالجمعة فإنها حج المساكين .

         امام صادق (ع) از جدشان پيامبر(ص)نقل فرمود كه بشتابيد بسوي نماز جمعه كه حج فقراست
            وورد ان موسى بن جعفر عليه السلام كان يتهيأ يوم الخميس للجمعة

                    از موسي بن جعفر(ع) وارد شده كه روز پنجشنبه براي  نماز جمعه خودش را اماده ميفرمود.
                  وعن ابي جعفر عليه السلام: أن الملائكة المقربون يهبطون في كل يوم جمعة معهم قراطيس الفضة وأقلام الذهب فيجلسون على أبواب المسجد على كراسي من نور فيكتبون من حضر الجمعة الأول والثاني والثالث حتى يخرج الامام، فاذا خرج الامام طووا صحفهم

               امام(ع) فرمود:روز جمعه ملائكه با قلم وكاغذ طلا ونقره اي درب مسجد وصندلي مي نشينند واسامي نمازگزاران را مينوسند  تا اينكه امام و همه از مسجد خارج شوند انگاه طومار را ميبندند .

                 وقال أمير المؤمنين عليه السلام: لا يشرب أحدكم الدواء يوم الخميس، فقيل: يا أمير المؤمنين ولم ؟ قال: لئلا يضعف عن إتيان الجمعة .

              علي (ع) فرمود روز جمعه دارو نخوريد مبادا بي حال شويد واز نماز جمعه بيفتيد

        ترك نماز جمعه بدون عذر

         قال على عليه السلام :من ترك الجمعة ثلاثا متتابعة لغير علة كتب منافقا.

       هر كس سه نوبت پياپى نماز جمعه را بدون عذر ترك نمايد، در زمره منافقان است

.
افراد معاف از نماز جمعه

        قال على (عليه السلام :الجمعة واجبة على كل مؤ من الا الصبى و المراة و العبد و المريض .

        نماز جمعه بر هر فرد مؤ من واجب است مگر بر كودكان و زنان وعبد و مريض

مسافرت فقط با عذر شرعى

           قال على عليه السلام :لا تسافر فى يوم جمعة حتى تشهد الصواة ، الا فاصلا فى سبيل الله او فى امر تعذربه .

         پيش از حضور در نماز جمعه مسافرت نكن ، مگر اينكه كار واجبى (مانند جهاد) در راه خدا انجام دهى ، يابه سراغ كارى بروى كه شرعا معذور باشى .